Dizeler yan yana durduğunda.

Gökyüzünü ikiye bölmediler,
bir yarısı sana, bir yarısı bana değil.
Öyleyse neden yeryüzünde
benim payıma
hep biraz daha az yol düşüyor?

Yan yana yürüyelim.
Gölgen gölgemi örtmesin,
benim ışığım da seninkini.

Babam ilk kez bulaşık yıkadığında
annem şaşırmadı,
yalnızca oturdu.

Yıllardır ayakta içtiği çayı
o akşam
soğumadan bitirdi.

Babam bir tabak duruladı,
sonra bir başkasını.
Evimizde büyük sözler söylenmedi.

Ama o gece
bir sandalye
ilk kez annemi bekledi.

Yoklamada adımı söyledim.
Sesim pencereye kadar gitti.

Kimseye benzemedim o an;
ne annemin susuşuna
ne bana biçilen geleceğe.

Öğretmen deftere bir çizgi koydu.
Ben içimde
bir kapı açtım.

Sana bir anahtar vermek değil mesele.
Kapının zaten senin de olduğunu
kabul etmek.

Önce seleyi tuttum,
sonra bıraktım.

Düştü,
dizine küçük bir akşam kondu.
Ağladı.
Yanına çömeldim.

“Bir daha denemeyelim,” demedim.
“Ben senin yerine sürerim,” de demedim.

Suyu uzattım,
bekledim.

Biraz sonra kendisi doğrulttu bisikleti.
Sokağın sonuna varınca
arkasına baktı.

El salladım.
Dönmesini istemek için değil,
gittiğini gördüğümü bilsin diye.

Annemin önlüğü
kapının arkasında asılıydı.

Herkes onun kokusunu tanırdı:
ekmek,
sabun,
akşam yemeği.

Bir gün cebinden
katlanmış bir kâğıt çıktı.
Üzerinde gitmek istediği
beş şehrin adı vardı.

Biz annemin
yalnızca mutfağı bildiğini sanmıştık.

Otobüsün camında
yüzümle şehir birbirine karışıyor.
Son sefer.
Çantam dizlerimde,
anahtarım avucumda.

Eve varınca mesaj atacağım.
Her zamanki gibi.

Bir gün
gecenin bu saatinde
yalnızca uykumu düşünmek istiyorum.

Durağı kaçırmaktan korkayım,
sokaktan değil.

“Erkek adam ağlamaz,” dediler.
Dedemin cenazesinde
gözlerimi yere indirdim.

Yıllar sonra oğlum
kırılan oyuncağıyla geldi.
Yanıma oturttum.

“Üzüldün mü?” dedim.

Başını salladı.
Ben de.

Bir kefeye emeğimi koydum,
ötekine adımı.

Emeğim ağırdı.
Adım kadın diye
teraziyi değiştirdiler.

Pazar sabahı
çocuk erkenden uyandı.
Sen bütün hafta uykusuzdun.

Kapıyı usulca kapattım,
sütü ısıttım,
kaybolan çorabı koltuğun altında buldum.

Parkta salıncağı ittim.
Dönerken ekmek aldık.

Eve geldiğimizde
saçların yastığa dağılmıştı.
Çocuk bir resim çizdi,
ben kahvaltıyı hazırladım.

Uyandığında
“Bana yardım etmişsin,” dedin.

“Bizim sabahımızdı,” dedim,
“ben de içindeydim.”

Cümlemin ortasında
üçüncü kez söze girdin.

Kalemimi masaya bıraktım.
Sesimi yükseltmedim.

“Bitirmedim,” dedim.

Bu kez
cümlenin sonuna kadar
kendim vardım.

Annem hesap yapardı
bakkal fişlerinin arkasına.
Un,
yağ,
elektrik,
okul parası.

Kendi adı
hiçbir giderin yanında yazmazdı.

Bir akşam sordum:
“Sen ne istiyorsun?”

Uzun süre düşündü.
Soru zordu;
cevabı olmadığı için değil,
ona pek sorulmadığı için.

Sonra çekmeceden
eski bir defter çıkardı.

İlk sayfasında
yarım kalmış bir hikâye vardı.

Masaya bir sandalye daha getirin.
Konuşmaya geldim.

Çayı sonra doldururum;
şimdi sözüm var.

Aynı dolabı taşırken
birimiz geri yürür,
birimiz ileri.

Kapıya gelince dururuz,
birlikte çeviririz köşeyi.

Hayatın her yükünde
bunu neden unutuyoruz?

Avucumdaki çizgilerden
kaç çocuk doğuracağımı söylediler,
ne zaman evleneceğimi,
kime benzeyeceğimi.

Kimse sormadı
bu ellerle
ne yapmak istediğimi.

Ben o gün
bir çömlek atölyesine yazıldım.

Çamur döndü,
parmaklarım karar verdi.
Ortaya çıkan kabın
geleceği belli değildi.

Benimki de değildi.
İlk kez
buna sevindim.

Aynı servise bindik,
aynı vardiyadan çıktık.

Senin ellerinde de
benimkiler kadar metal kokusu vardı.

Bordroları yan yana koyunca
aradaki fark
masanın üstünde kaldı.

O gün
“Bana ne,” diyemedim.
Ertesi sabah
birlikte sorduk.

Beni cümlenin kenarına yazdın,
küçük bir harfle.

Oysa kendi hikâyemde
başlangıç benim.

Kız kardeşim,
“Gidebilir miyim?” diye sordu.

Saatine baktım,
hava durumuna,
yolun uzaklığına.

Sonra yüzüne baktım.

Benden bir otobüs saati istemiyordu;
hayatına onay bekliyordu.

“Bana sormak zorunda değilsin,” dedim.
“İstersen dönüşte seni karşılarım.”

Fırının önünde sabah erken.
İşçiler ekmek alıyor,
bir kadın kapıyı açıyor.

Hamuru gece yoğurmuş,
çocuğunu komşuya bırakmış,
ocağı yakmış.

Kasadaki adam
müşteriye dükkânı anlatıyor:
“Biz yaptık,
biz büyüttük.”

Kadın tepsiyi çıkarıyor.
Bileğinde eski bir yanık.

Güneş yükselince
vitrindeki bütün ekmekler
onun ellerinin rengini alıyor.

“Şakaydı,” dedin.
Masada birkaç kişi güldü.

O gülmedi.

Ben de gülmeyince
şakanın sesi
biraz azaldı.

Diplomamı elime aldım.
Adımı okudum,
bir daha okudum.

Altında
uykusuz geceler vardı,
otobüs biletleri,
silinmiş hesaplar,
yeniden başlanmış sayfalar.

Fotoğraf çekilirken
belgeyi göğsüme tuttum.

İlk kez bir kâğıt
beni anlatmaya
bu kadar yaklaşmıştı.

Düğmem koptu.
Annemin odasına yöneldim.

Sonra durdum.

Çekmecede iğne vardı,
iplik de.

İlk dikiş eğri oldu.
İkincisi tuttu.

Yukarı baktığımda
bir engel görünmüyordu.

Merdiven vardı,
ışık vardı,
açık kapılar vardı.

Her basamakta
başka bir soru soruldu:
Çocuk düşünüyor musun?
Bu kadar seyahat edebilir misin?
Ekibi yönetmek sana ağır gelmez mi?

Benden sonra gelen adam
aynı kapıdan
yalnızca özgeçmişiyle geçti.

Camı o zaman gördüm.
Gökyüzünün önünde
saydam duruyordu.

Kardeşim saçlarını kısalttı.
Evde herkes bir şey söyledi.

Ben,
“Yakışmış,” dedim.

Sonra çay koyduk.
Hayat
olması gerektiği kadar
sıradan devam etti.

Bana bir oda gerek.
Kapısını kapattığımda
kimsenin küsmeyeceği.

Bir masa,
bir pencere,
yarım kalabilecek bir cümle.

Her çağrılışımda
ayağa kalkmak zorunda olmadığım
bir saat gerek.

Belki orada
dünyayı değiştirmem.

Ama bir sayfayı
kesilmeden bitiririm.

Ablam üniversiteyi kazandı.
Babam bahçe kapısında
uzun süre sustu.

Ben valizini getirdim.
Annem içine
bir kavanoz reçel koydu.

Sabah otobüs kalkarken
babam eliyle camı sildi,
yüzünü daha iyi görmek için.

Ablam uzaklaştı.
Bahçe aynı kaldı.

Evimiz
biraz genişledi.

Bir kelime söyledim.
Kısaydı.

Arkasına gerekçe,
önüne özür koymadım.

Duyduysan
yeter.

Yemek bitince
herkes kalktı.
Annem tabakları toplamaya başladı.

Birini elinden aldım.
Kardeşim bardaklara uzandı.
Babam masayı sildi.

Annem pencereyi açtı,
akşam havası içeri girdi.

İlk kez
sofradan hepimiz
aynı saatte ayrıldık.

Adımlarımı sayıyorum:
durağa kırk,
köşeye yirmi,
apartmana on.

Telefon ekranında
bir arkadaşımın sesi açık.

Bir gün bu yolu
saymadan yürümek istiyorum.
Fırının kokusunda durmak,
vitrindeki kitaba bakmak,
ay ışığını fark etmek.

Eve vardığımda
“Geldim,” yazayım yine.

Ama bu kelime
bir korkunun sonu olmasın.
Yalnızca
günün sonu olsun.

Çocukken bahçeye çizgi çekerdik:
kızlar burada,
erkekler orada.

Yağmur yağınca silinirdi.

Büyüdük.
Yağmuru unuttuk,
çizgiyi unutmadık.

Atölyeye ilk girdiğimde
bana çay yerini gösterdiler.

Ben kaynak makinesini sordum.

Eldivenler büyüktü,
yenilerini aldım.
Tezgâh yüksekti,
ayağımın altına basamak koydum.

İlk birleşim tutmadı.
İkincisini söktüm.
Üçüncüde metal
istediğim yerden birleşti.

Akşam ustam işi eline aldı,
ışığa tuttu.

Bu kez yüzüme değil,
yaptığıma baktı.

“Kadın başına…”

Cümleyi orada kestim.

Devamında söylenecek
hiçbir şey
onu küçültmek zorunda değildi.

Anneannemin sandığında
bir çift ayakkabı buldum.
Tabanları az aşınmıştı.

“Dansa giderken giyerdim,” dedi.

Onu hep mutfakta hatırlardım,
bir de pencere önünde
örgü örerken.

Ayakkabıları dizine koydu.
Ayağıyla küçük bir ritim tuttu.

O gün öğrendim:
Bir insanın yaşlanması,
içindeki bütün odaların
boşalması değilmiş.

Bazılarının kapısını
uzun zamandır
kimse çalmamış.

Kalabalığın önüne geçmedim.
Onun yerine konuşmadım.

Sözü kesilince
“Dinleyelim,” dedim.

Sonra sustum.
Anlatacakları vardı.

Takvime işaret koydular:
Bu yaşta evlenilir,
bu yaşta çocuk,
bu yaşta artık geç.

Ben bir salı günü
yüzme öğrendim.

Bir perşembe iş değiştirdim.
Kasımda âşık oldum,
şubatta yalnız yaşamaya başladım.

Hiçbiri
takvimde bana ayrılan
kutulara sığmadı.

Günler yine geçti.
Ben de içlerinden
kendi zamanımla geçtim.

Yan masadan bir söz geldi.
Bütün kadınları
tek cümlede küçülten
eski bir söz.

Çayıma baktım.
Eskiden olsa
konuyu değiştirirdim.

Bu kez
“Katılmıyorum,” dedim.

Masa kısa bir süre sustu.
Sonra konuşma
başka türlü devam etti.

Defterine bir köprü çizdi.
Öğretmeni,
“Bunu kim yaptı?” diye sordu.

“Ben,” dedi.

Yıllar sonra
gerçek bir nehrin kıyısında
aynı cevabı verebilsin.

Yürürken adımlarımı küçülttüm,
sen yetiş diye değil;
konuşmanı duymak için.

Bir yerde sen hızlandın,
ben geldim.

Yol boyunca
birbirimizi bekledik.

Hiçbirimiz
ötekinin gerisinde
yaşamak zorunda kalmadı.

Önce evde alçak konuştum.
Sonra okulda.
Sonra işte.

Sesimin düğmesi
başkalarının elindeymiş gibi
her yerde biraz kısıldım.

Bir gün kayıt yaptım.
Kendi sesimi dinledim.
Yabancı geldi.

Tekrar konuştum.
Adımı söyledim,
sevdiğim bir ağacı,
gitmek istediğim yeri.

Kayıtta nefesim vardı,
duraklamalarım,
küçük bir gülüş.

Hiçbiri fazla değildi.

Sabah iki fincan çıkarıyorum.
Sen pencereyi açıyorsun.

Bugün senin toplantın var,
çocuğu ben bırakacağım.
Akşam geç geleceğim,
yemeği sen yapacaksın.

Bazen ikimiz de yoruluyoruz.
O gün sofraya
ekmek, peynir,
biraz anlayış koyuyoruz.

Senin hayalin için
şehir değiştirmeyi konuşuyoruz.
Benim korkumu da
küçümsemeden dinliyorsun.

Bir hayat kuruyoruz.
İçinde ikimizin de
anahtarı,
dinlenecek yeri,
yarına bıraktığı işi var.

Kapının üstüne adımızı yazmadık.
Zile basınca
ikimiz de duyuyoruz

Cemiyetin üç rüknü var: Birincisi aile!
Bu diyanet yuvasını kuran sensin, kadındır.
Medeniyet bayrağını sensin alan ilk ele,
Altın harfle yazılacak ona senin adındır.

İkincisi devlettir ki onu erkek yaratmış,
Avcı iken çoban olmuş, çoban iken hükümdar.
Kuvvet haktır diye adil mahkemeler donatmış,
Hak kuvvettir diye düzmüş demir kollu ordular.

Üçüncüsü millettir ki ilk insanca ülfetten
Beri, ruhlar bu devrenin ermesine müştaktır.
Din doğmuştu aileden, hukuk ise devletten,
Milletteki son mefkûre ilme uygun ahlaktır.

Millet yalnız yapılamaz, bunu ancak dirlikte
Kadın erkek: iki vicdan birleşerek yapacak:
İlk mabetler ayrı idi, şimdi artık birlikte
İki cins bir irfanda bir Allah'a tapacak!

Bir kadın var ki ya annem, ya kardeşim, ya kızım,
Odur bende en mukaddes duyguları yaşatan.
Bir diğeri sevgilim ki günüm, ayım, yıldızım,
Odur bana hayattaki şiirleri anlatan.
Bu mahlûklar nasıl hakir olur şer'in gözünde?
Bir yanlışlık var mutlaka müfessirin sözünde!

Ailedir bu milletin, bu devletin esası,
Kadın tamam olmadıkça eksik kalır bu hayat.
Ailenin adle uygun olmak için binası,
Nikâh, talâk, miras: Bu üç işte gerek müsavat.
Bir kız, irs'te yarım erkek, izdivaçta dörtte bir
Bulundukça ne aile, ne memleket yükselir.

Diğer haklar için millî mahkemeler açmışız,
Aileyi bırakmışız medresenin elinde.
Bilmem niçin, kadınlığa ait işten kaçmışız.
Ya onun da bir emeği yok mu bu Türk ilinde?
Yoksa o mu iğnesinden kanlı süngü yaparak
Haklarını pençemizden ihtilâlle alacak?

Gençliğe

Yürüyordum: Ağlıyordu ırmaklar;
Yürüyordum: Düşüyordu yapraklar;
Yürüyordum: Sararmıştı yaylalar;
Yürüyordum: Ekilmişti tarlalar.

Bir ses duydum, dönüp baktım, bir kadın:
Gözler dönük, kaşlar çatık, yüz dargın;
Derileri çatlak, bağrı kapkara,
Sağ elinin nasırında bir yara,
Başında bir eski püskü peştemal,
Koltuğunda bir yamalı boş çuval...

— Ne o bacı?
— Ot yiyoruz, n'olacak!..
— Tarlan yok mu?
— Ne öküz var, ne toprak...
Bugüne dek ırgat gibi didindim;
Çifte gittim, ekin biçtim, geçindim,
Bundan sonra...
— Kocan nerde?
— Ben dulum;
Kocam şehit, bir ninem var, bir oğlum.
— Soyun, sopun?
— Onlar dahi hep yoksul!
Ah Efendi, bize karşı İstanbul
Neden böyle bir sert, yalçın taş gibi?
Taşraların hayvanlık mı nasibi?..

Hayır hayır, bu nasibi almak için doğmadın.
Onun için doğdun ki sen kadınlığın hakkıyla
Ocağının karşısında saadete eresin,
Göğsünü kabarttıran anneliğin aşkıyla
Evlâdına sütün gibi pak duygular veresin.
Sen bir aziz yoldaşsın:
Senin sesin hayat için dövüşmeğe koşturur;
Senin sevgin vatan için fedakârlık öğretir;
Senin yüzün insan için bir merhamet duyurur;
Senin ile insanoğlu yeryüzünü şenletir.
Lâkin bizler bu hakları unuttuk;
Kadınlığı hayvanlıkla bir tuttuk;
Ninen gibi sana dahi hor baktık;
Seni dahi garip, yoksul bıraktık!..

Kinler için karaları bağlayan,
Zevkler için zelil sefil ağlayan,
Acı gören, cefa çeken, ezilen,
Irzdan başka her şeyini veren sen!
Sen şu güzel vatanında cehennemde gibisin;
Gözyaşınla ıslattığın kanlı toprak üstünde
Sana her yer bir çöl gibi cıvıltısız, çiçeksiz;
'Ekmek' diye ağladığın sağır bir halk önünde
Sana herkes bir kurt gibi merhametsiz, yüreksiz.
Senin her bir ümidin
Ayrılıksız, yoksulluksuz bir dünyaya kalmıştır,
Oraya ki masum çiftler hıçkırıksız yaşarlar;
O melekçe sevgilerle birbirini okşarlar;
Ve burada Allah bütün dilekleri yaratır?
Ne vakte dek gençliğine hakaret,
Bu ayrılık, bu gözyaşı, bu ölüm?..
Bu sert demir, bu ağır yük, bu zulüm?
Yazık, sana ağlamayan şiire;
Yazık, sana titremeyen vicdana;
Yazık, sana uzanmayan ellere;
Yazık, seni kurtarmayan insana!..

Ey vatanın bağrı yanık bucağı,
Hani senin bereketli hasadın,
Yeşil yurdun, mesut çatın, şen çiftin?
Hani senin medeniyet hayatın,
Yolun, köprün, kazman, iğnen, çekicin?
Ey Türklüğün otağı!
Ne vakte dek bu acıklı sefalet,
Bu viranlık, bu inilti, bu kaygı?
Ne vakte dek bu uğursuz cehalet,
Bu taassup, bu görenek, bu uyku?

Yazık, sana ağlamayan şiire;
Yazık, sana titremeyen vicdana;
Yazık, sana uzanmayan ellere;
Yazık, seni kurtarmayan insana!..

Kızlarını okutmayan millet oğullarını ma'nevi öksüzlüğe
mahkûm etmiş demektir; hüsranına ağlasın!

Osmanlılık, ufukta kızıl bir bulut gibi,
Ulvî bir inkişâf ile etrafa ra'şeler,
Endîşeler nisâr ediyor; şanlı mevkibi
Her yanda pâ-yı azmini lerzân, şikeste-ser
Bir inkıyada uyduruyor; bir kırık salı
Şâhâne bir donanmaya ancak nasîb olan
Şâhâne bir zafer taşıyor; en küçük dalı
Tûbâ-yı sıyt ü satvetinin dehre fer salan
Bir şeh-per-i celâl açıyorken; bugün hayır,
Zannetmeyin, bugün düne hasretle ağlamak,
Yâhud dünün şükûhuna nisbetle muhtazır,
Zâil bir ibtisâm-ı seher, bir sönük şafak,
Bir gölge görmek istiyorum; yok, bugünle dün
Kardeştir; onda gördüğünüz nüsg-ı fıtretin
Elbette feyzi bunda da mevcûd; evet, bugün
Siz vâris-i hayâtısınız dünkü milletin!
Osmanlılık... O dünkü şehâmet, o dünkü şân,
Osmanlılık... O dünkü hamiyyet, muhâleset
Mahv olmamış ve olmayacaktır; bugünkü kan
Aynıyle dünkü kandır; evet, dünkü kan; evet.
Siz, birkaç atlı koskoca bir ülke feth eden
Osmanlı kahramanlığının kan ve nâmını
Hâmilsiniz; bu fıtrat o fıtrat, bu ten o ten!
Onlar nasıl zamanlarının ihtirâmını,
Onlar nasıl o refrefe-yi nûr ü şevketi
Pîrâmeninde toplayabilmiş bu sancağın?
Târîhe söyletin bu muallâ hakikati.
Söyletmesek de biz, o sükût etmiyor, bakın:
Osmanlılar, — diyor — sizin ecdâd-ı pâkiniz
Cidden birer hizâne-yi himmetti; en metîn,
En zinde bir merâm ile asrın ve şübhesiz
Dünyânın en bahadırı onlardı; fahr edin,
Mağrûr olun!.. Fakat vatan ikmâl-i şân için
Evlâdının kemâlini ister; o mutlaka
İster ki siz de himmet edin, siz de yükselin.
Yükselmek isteyenlere pervâz için fezâ
Dâim küşâdedir... Yaşamak hem vazifedir,
Hem haktır âdem oğluna. Herkes, küçük büyük,
Mihmânıdır rıbât-ı hayâtın, fakat bilir,
Herkes bilir bugün ki o mihmâna bir çürük
Me'vâ-yı bî-karâr olan âlem hakîkaten
Fânî de olsa hürmete, i'mâr ü hürmete
Lâyık bir âşiyân-ı pederdir. Düşünmeyen
Teşbîh eder şu varlığı boş bir seyahate;
Heyhât! O köhne lâne-yi mevrûs, odur bugün
İnsân için penâh-ı mukadder; hep ondadır
Dînler, dehâlar, an'aneler; ondandır bütün
İnsanlığın havârık-ı irfanı. Aldatır
Dünyâya boş nazarla bakan kendi kendini...
Tetvîc eden bu hârikalardır, güneş gibi,
Eyvân-ı hilkatin ser-i tâc-ı bülendini!

Osmanlılar, tekâmül-i â'sâra ecnebi
Kalmak sukûta doğru eğilmektir; i'tilâ
İrfânsız olmuyor. Medeniyyet, ki ne celîl
Bir gâyedir, o gâyeye koşmak ve ibtidâ
Millette kaabiliyyeti ihyâ için asil,
Müsmir bir ictihâd ile gehvâre-yi hayât,
Gehvâre-yi necât olan âgûş-ı mâderî
Teçhiz edilmek ister... Evet, sadr-ı ümmehât
Firdevs-i akdes-i medeniyyettir; en geri,
En âciz, en felek-zede millet kadınlığı
Hem-şîre-yi cehâlet edendir!
Verin, verin,
Kalbin, semâhatin, hele ilmin yarattığı
Her şeyde kızların, bu muazzez çiçeklerin
Bir hakkı var... Verin!

— Şimdi ben doğrusu evvelki çocukluklardan
Nâdimim; gönlümü isrâf ü tebâh ettiğimi
Bin merâretle bugün anlıyorum; bir vicdân
Bana ihsâs ediyor işte bitip gittiğimi;
Ben ki bitmez sanıyordum bu hayâtın şevki...
— Etme, Nesrin, bana zehr etme şu bir dem zevki!
Kız, bu son âşıkının kaç gecedir en coşkun
Bir muhabbetle alevler saçan âgûşunda
Hep bu şekvâ-yı nedâmetle — muazzab, solgun,
İnlemiş; sonra “Bunun neşve-yi bî-hûşunda
Bir tesellî bulurum belki...” hayâliyle bütün
Cism-i bî-tâbını bezl etmiş idi:
— Bak her gün,
Her zaman ben seninim, hep sana münkâdım ben.
Lâkin artık yetişir; aşk, o benim menfûrum,
O benim zehr-i hayâtım... bana hep sevmekten
Bahs ederler, bunu artık çekemem, mazûrum!
Diye hem aşkını ithâm ederek, hem nevmîd
Bir verem hastası hâlinde müselsel ve medîd
İştikâlarla berâber yine ondan ebedî
Bir şifâ bekleyerek, kaç gecedir pür-nefret
Bir telezzüz, acı bir zevk ile eğlenmişti.
Şimdi artık bu maişette büyük bir zillet,
Bir sefâlet görüyor; ağlayabilmek, heyhât,
Çoktan olmuş ona bîgâne bu mat'ûn-ı hayât.
— Ağlasam, âh azıcık ağlayabilsem, ömrüm
Bütün âlâm ile, ekdâr ile geçsin, aramam.
Ağlasam, belki biraz yağsa o rahmet, görürüm
Şu bulutlarla sönen günde açık bir akşam.
Fakat efsûs...
Evet, efsûs ki bî-çâre, senin
Ebediyyen kalacak böyle mülevves bedenin,
Ebediyyen kalacak böyle mülevves ruhun.
— Ağlamak, hiç o saâdet bana kısmet mi olur?
Ben ki bâzîçesiyim her emel-i mekrûhun
Bana ölmek yaraşır, başka saâdet mi olur?
Âh ben, ben ki henüz gonca iken solmuş gül
Gibiyim, böyle mülevves, bana ölmek bile zül!

Tâ çocuklukta penâh ettiği âgûş-ı vefâ
— Doymadan germî-yi nûşînine bî-çâre sabî —
Ebediyyen soğuyup, en acı, en rûh-gezâ
Bir maişet onu vely etti... Bu bir hayye gibi
Çocuğun mâil-i ulviyyet olan tıynetini
Sanki tesmîm ederek, cevher-i sâfiyyetini
Bir kömür hâline koymuş, ona artık yaşamak
Bir felâket gibi olmuştu; reh-i âmâli
Bu soğuk terbiyenin karları altında uzak,
Pek uzak, hem bütün âsâr-ı şereften hâli
Bir beyâbâna açılmakta idi; belki yarın
Bir güzel göz, iki dikkatli nazar, bir dalgın
Vaz'-ı giryân-ı garîbâne kızın bâkir ü tâm
Ne kadar duygusu kaldıysa tutup mahv edecek;
Sonra bî-çâre kadın — dul, beceriksiz, bed-nâm,
Bir çürük meyve kadar hâr ü mülevves, bitecek...
İşte Nesrin daha bir gonca-yi nev-hande iken
Geçti, makhûr-ı kazâ, hep bu dikenliklerden.
Şimdi artık yaşamaktan bile nefret duyuyor;
Şimdi artık bütün âmâlini tahlîl etsek
Bir yudum zehr olacak; bir acı vahşet duyuyor
En sefâ bulduğu, en sevdiği âlemlerden...

Bir sabâh, evde bütün bir şeb-i tâkat-şikenin
Taab-i nekbeti altında ezilmiş, gam-kîn,
Otururken, kapıdan örtülü, dil-ber bir kız
Korkarak girdi:
— Hanım, ben hamarat bir çocuğum;
Validem öldü; babam yok; bana bir vicdansız
Para teklîf ediyor... ben size kurbân olurum,
Beni redd etmeyiniz, saklayınız... hizmetten
Hiç yorulmam... beni tahlîs ediniz zilletten...
— Oof hâin!..
Bu teheyyüc, bu temennî, bu sıcak
Yaşlar altında vakûrâne yanan vech-i güzîn
Kadının rûhuna bir aks-i tesellî saçarak
Gözlerinden iki yaş düştü... o akşam Nesrin
Yeni bir âşıkı redd eyledi; bir leyl-i huzur
Çekti mâzîsine bir sütre-i nisyân, pür-nûr.

Yegâne sevdiğin âlemde ben miyim şimdi?
Sahih ben miyim artık muhâtab-ı aşkın?
Bütün o hiss-i amîk-i fuâd-ı pür-şevkin,
O ibtilâ-yı ezel, o alâik-i ebedî
Benim mi şahsıma mahsur? Bir daha söyle.

O sânihât-ı hazînin, o beyyinât-ı gamın
Sahih, mülhimi hep ben miyim, bugün söyle.
Tahassüsâtını, efkârını bütün söyle.
Getir şu kalbime dök varsa sevdiğim, elemin;
Eden nedir seni rencûr, bir daha söyle.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Seni sevdiğimi hiç söylemedim, John;
Neden her gün beni sıkıştırıyorsun,
Hep “ne olur” ve “lütfen” diyerek
Düşüncesi bile yoran biri oluyorsun?

Seni hiç sevmediğimi biliyorsun, John;
Beni gözde ilan etmen benim suçum değil:
Neden bir saatlik hayalet kadar solgun yüzünle
Peşimi bırakmıyorsun?

Sanırım Meg ya da Moll, bir sorsan,
Sana acıyabilir:
Ama lütfen benim uğruma bekâr kalma;
Ben o işi yapamam.

Kalbim yok mu? Belki de yoktur;
Ama bende olmayan bir şeyi vermiyorum diye
Darılmak delilik olur:
Biraz sağduyunu kullan.

Geçmiş geçmişte kalsın:
Sadakat borçlu olmadığım hâlde bana vefasız deme:
Elli John'a “Hayır” demeyi yeğlerim
Sana “Evet” demekten.

Güzel günlerimizi daha fazla bozmayalım,
Göçmen şarkı kuşları olan gençlik günlerimizi:
Bugünü yakala, öncekileri unut:
Senin doğru olmayan sözlerine göz yumacağım.

İçten dostlar olarak el sıkışalım;
Ne daha fazla, ne daha az: dostluk güzeldir.
Yeter ki gizli amaçlar gütmeyelim,
Açıkça anlaşmadığımız beklentiler taşımayalım.

Açık bir anlaşma yapalım. Aş artık
Kaçamakları, bir öyle bir böyle davranmayı:
İstersen sana dostluk var; ama aşk —
Hayır, teşekkür ederim, John.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Bütün tuvallerinden aynı yüz bakar,
Aynı beden oturur, yürür ya da yaslanır:
Onu o paravanların ardında gizlenmiş bulduk,
Ayna bütün güzelliğini geri veriyordu.
Opal ya da yakut giysili bir kraliçe,
Taptaze yaz yeşilleri içinde adsız bir kız,
Bir azize, bir melek — her tuval
Aynı şeyi söyler, ne eksik ne fazla.
Gece gündüz onun yüzüyle beslenir ressam,
O ise gerçek, sevecen gözleriyle ona bakar,
Ay kadar güzel, ışık kadar sevinçli:
Beklemekten solmuş değil, kederden kararmış değil;
Şimdiki hâliyle değil, umudun parladığı zamanki gibi;
Olduğu gibi değil, onun düşlerini doldurduğu gibi.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Beni hatırla, çekip gittiğim zaman,
Çok uzaklara, sessiz ülkeye gittiğimde;
Elimi artık tutamadığında,
Gitmek için yarı dönüp sonra kalamadığımda.
Beni hatırla, günbegün artık
Tasarladığın geleceğimizi anlatamadığında:
Yalnızca beni hatırla; biliyorsun,
O zaman öğüt vermek ya da dua etmek geç olacak.
Ama beni bir süre unutursan,
Sonra yeniden hatırlarsan, üzülme:
Çünkü karanlık ve çürüme,
Bir zamanlar düşündüklerimden bir iz bırakacaksa,
Unutup gülümsemen çok daha iyidir
Hatırlayıp üzülmenden.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Öldüğümde, sevgilim,
Benim için hüzünlü şarkılar söyleme;
Başucuma güller dikme,
Gölgeli bir servi de dikme:
Üstümde yeşil çimen ol,
Yağmurla ve çiy damlalarıyla ıslanmış;
İstersen hatırla,
İstersen unut.

Gölgeleri görmeyeceğim,
Yağmuru duymayacağım;
Acı çekiyormuş gibi
Durmadan öten bülbülü işitmeyeceğim:
Ne doğan ne de batan
Alacakaranlığın içinde düş görürken,
Belki hatırlayacağım,
Belki de unutacağım.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Gecenin sessizliğinde gel bana;
Bir düşteki konuşan sessizlikte gel;
Yumuşak, dolgun yanaklarınla, bir akarsu üzerindeki
Güneş kadar parlak gözlerinle gel;
Gözyaşları içinde dön,
Ey bitmiş yılların anısı, umudu, sevgisi.

Ey tatlı düş, fazla tatlı, fazla acı tatlı,
Uyanışı cennette olması gereken düş;
Sevgiyle dolu ruhların yaşayıp buluştuğu yerde,
Özlemle susamış gözlerin
Yavaş kapıyı beklediği yerde:
Açılıp içeri alan, bir daha dışarı bırakmayan kapıyı.

Yine de düşlerimde gel bana, ölümde soğumuş olsam da
Kendi hayatımı yeniden yaşayabileyim:
Düşlerimde dön bana, verebileyim
Nabza nabız, nefese nefes:
Yavaş konuş, yavaş eğil,
Eskisi gibi, sevgilim; ne kadar eski!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Kalbim şarkı söyleyen bir kuş gibi,
Yuvası suya doymuş bir dalın içinde;
Kalbim bir elma ağacı gibi,
Dalları sık meyvelerden eğilmiş;
Kalbim gökkuşağı renkli bir kabuk gibi,
Sakin denizde salınan;
Kalbim hepsinden daha sevinçli,
Çünkü sevgilim bana geldi.

Bana ipekten, kuştüyünden bir kürsü kurun;
Kürklerle, mor renklerle donatın;
Güvercinler, narlar oyup işleyin,
Yüz gözlü tavus kuşları;
Altın ve gümüş üzümlerle bezeyin,
Yapraklarla, gümüş zambaklarla;
Çünkü hayatımın doğum günü
Geldi; sevgilim bana geldi.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Kiliseden çıkarken peşlerinden geldi,
Adımları ve duruşu mağrurdu:
Onun gelini bir köy kızı gibiydi,
Maude Clare bir kraliçe gibiydi.

“Oğlum Thomas,” dedi soylu annesi,
Gülümseyerek, neredeyse ağlayarak:
“Nell ile sen de yıllarca bizim gibi
Birbirinize sadık yaşayın.

“Otuz yıl önce babanın da
Anlatacağı aynı hikâye vardı;
Ama o senin kadar solgun değildi,
Ben de Nell kadar solgun değildim.”

Lord içindeki savaşla solmuştu,
Nell ise gururuyla solgundu;
Gelini öpmeden önce lord,
Solgun Maude Clare'e uzun uzun baktı.

“Bakın, armağanımı getirdim, lordum,
Armağanımı getirdim,” dedi:
“Ocağı, sofrayı kutsamak için,
Evlilik yatağını kutsamak için.

“İşte boynuna taktığın altın zincirin
Bana ait yarısı;
Derede zambak toplamak için
Ayak bileklerimize dek suya girdiğimiz günün.

“İşte tomurcuklu daldan kopardığımız
Solmuş yaprakların bana ait yarısı,
Ayaklarımız zambak yaprakları arasındayken —
Zambaklar şimdi yeniden tomurcuklanıyor.”

Alayını alayla karşılamaya çalıştı,
Durduğu yerde bocaladı:
“Hanımefendi,” dedi, “Maude Clare,” dedi,
“Maude Clare,” dedi ve yüzünü gizledi.

Nell'e döndü: “Leydi Nell,
Senin için bir armağanım var;
Meyve olsaydı tazeliği gitmiş olurdu,
Çiçek olsaydı çiyi.

“Al şu dönek kalpteki payımı,
Şu değersiz sevgideki payımı:
İstersen al, istersen bırak;
Ben ellerimi yıkadım ondan.”

“Bıraktığını ben alacağım,” dedi Nell,
“Küçümsediğini ben taşıyacağım;
Çünkü iyi günde, kötü günde benim lordumdur,
Ve ben onu seviyorum, Maude Clare.

“Evet, bir baş boyu daha uzun olsan da,
Daha akıllı, çok daha güzel olsan da;
Beni en çok sevene dek onu seveceğim,
Herkesten çok beni, Maude Clare.”

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Anneme utancımı kim söyledi,
Babama sevgilimden kim söz etti?
Kim olacak, Maude, kız kardeşim Maude;
Gizlenip gözetleyen, etrafı kollayan.

Soğuk yatıyor, taş kadar soğuk,
Yüzünde birbirine yapışmış bukleleri:
Dünyanın en güzel ölüsü,
Bir kraliçenin kucaklayışına layık.

Onun ruhunu bağışlayabilirdin, kardeşim,
Benim ruhumu, kendi ruhunu da:
Ben dünyaya hiç gelmemiş olsaydım bile
O sana asla bakmayacaktı.

Babam cennette uyuyabilir,
Annem cennetin kapısında:
Ama kız kardeşim Maude uyuyamayacak,
Ne erken, ne geç.

Babam altın bir giysi giyebilir,
Annem bir taç kazanabilir;
Sevgilimle ben cennet kapısını çalsak
Belki içeri alırlar bizi:
Ama kız kardeşim Maude, ey kız kardeşim Maude,
Sen ölümle ve günahla kal.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Onun isteğine uydu, bıraktı
Hayatının oyuncaklarını;
Üstlenmek için o saygın işi:
Kadın ve eş olmayı.

Yeni gününde bir genişliği,
Bir hayranlığı ya da ilk beklentisini
Özlediyse; yahut altını
Kullandıkça aşındıysa,

Bunlardan söz edilmedi; denizin
İnci ve yosun yetiştirmesi gibi:
Ama onların kaç kulaç derinde kaldığını
Yalnızca kendisinin bilmesi gibi.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Ben bir eşim; bitirdim
O öteki hâli;
Ben bir çarım, şimdi bir kadınım:
Böylesi daha güvenli.

Ne tuhaf görünüyor kızın hayatı
Bu yumuşak tutulmanın ardından!
Sanırım yeryüzü de böyle görünür
Şimdi cennette olanlara.

Bu bir rahatlıksa eğer,
Öteki türü acıydı;
Ama neden karşılaştıralım?
Ben bir eşim! Orada dur!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Çılgın geceler! Çılgın geceler!
Seninle olsaydım,
Çılgın geceler
Bizim lüksümüz olurdu!

Rüzgârlar boşunadır
Limana varmış bir kalp için;
İşi bitmiştir pusulayla,
İşi bitmiştir haritayla.

Cennette kürek çekmek!
Ah, deniz!
Bir demir atabilseydim
Bu gece sana!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Kalbim, onu unutacağız!
Sen ve ben, bu gece!
Sen verdiği sıcaklığı unutabilirsin,
Ben ışığı unutacağım.

Bitirdiğinde lütfen haber ver,
Düşüncelerimi de karartabileyim;
Acele et! Sen gecikirken
Ben onu hatırlamayım!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Seninle yaşayamam,
Bu, hayat olurdu;
Ve hayat şurada,
Rafın arkasındadır.

Anahtarını kilise görevlisi saklar,
Yerleştirerek
Hayatımızı, onun porselenini,
Bir fincan gibi.

Ev kadınının elden çıkardığı,
Tuhaf ya da kırık;
Daha yeni bir Sèvres hoşuna gider,
Eskileri çatlar.

Seninle ölemem,
Çünkü birimiz beklemeli,
Ötekinin bakışını kapatmak için —
Sen yapamazdın.

Ve ben, yanında durup
Donduğunu görebilir miydim,
Kendi donma hakkım olmadan,
Ölümün ayrıcalığı olmadan?

Seninle dirilemem de,
Çünkü yüzün
İsa'nın yüzünü söndürürdü,
O yeni lütfu.

Onun ışığı sade ve yabancı kalırdı
Yurdunu özleyen gözümde,
Çünkü sen, ondan
Daha yakında parlıyordun.

Bizi nasıl yargılarlardı?
Çünkü sen cennete hizmet ettin,
Ya da etmeye çalıştın;
Ben edemedim.

Çünkü sen bütün görüşümü doldurdun,
Ve gözüm kalmadı
Cennet gibi bir yerin
O bayağı üstünlüğüne.

Sen kaybolsaydın, ben de kaybolurdum,
Adım
Göksel şöhrette
En yüksek sesle çınlasa bile.

Sen kurtulsaydın,
Ben de mahkûm edilseydim
Senin olmadığın bir yere,
O hâlim bana cehennem olurdu.

Bu yüzden ayrı kalmalıyız,
Sen orada, ben burada,
Aramızda yalnız aralık bir kapı,
Okyanuslar büyüklüğünde;
Ve dua,
Ve o solgun besin:
Umutsuzluk!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Ruh kendi çevresini seçer,
Sonra kapıyı kapatır;
Onun ilahî çoğunluğuna
Artık zorla girilmez.

Küçük kapısında bir arabanın duruşunu
Kıpırdamadan izler;
Kıpırdamaz, bir imparator
Paspasının üstünde diz çökerken.

Onun koca bir ulustan
Bir kişiyi seçtiğini gördüm;
Sonra dikkatinin kapaklarını
Taş gibi kapattığını.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Kendimi ona verdim,
Karşılığında onu aldım.
Bir hayatın ciddi sözleşmesi
Böyle onaylandı.

Servet düş kırıklığı yaratabilir,
Ben daha yoksul çıkabilirim
Bu büyük alıcının sandığından;
Sevginin her günkü sahipliği

Hayali değersizleştirebilir;
Ama tüccar satın alana dek,
Baharat adalarında ince yükler
Hâlâ bir masal gibi yatar.

En azından karşılıklı bir risktir;
Bazıları karşılıklı kazanç buldu;
Hayatın tatlı borcu — her gece borçlanmak,
Her öğlen ödeme gücünden yoksun kalmak.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Beni seveceksen, hiçbir şey için sevme,
Yalnızca sevgi için sev. Şöyle deme:
“Onu gülüşü, bakışı, yumuşak konuşuşu için,
Bana uyan bir düşünce biçimi için seviyorum;
O düşünce, bir gün bana
Hoş bir rahatlık duygusu getirmişti.”
Çünkü bunlar, sevgilim, kendi içlerinde
Değişebilir ya da senin için değişebilir;
Böyle kurulmuş bir sevgi de bozulabilir.
Yanaklarımdaki yaşları sevgili acıman siliyor diye sevme:
Bir insan, tesellini uzun süre taşıyınca
Ağlamayı unutabilir, böylece sevgini yitirebilir!
Ama beni sevgi için sev ki sonsuza dek
Sevginin sonsuzluğu boyunca sevebilesin.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Yeniden söyle, bir kez daha söyle,
Beni sevdiğini. Bu yinelenen söz,
Senin deyişinle bir “guguk kuşu şarkısı” olsa da,
Hatırla: ne tepeye, ne ovaya,
Ne vadiye, ne ormana guguk kuşunun sesi olmadan
Taze bahar bütün yeşilliğiyle gelir.
Sevgilim, karanlığın içinden kuşkulu bir ruhun
Sesiyle karşılanırken, o kuşkunun acısıyla
“Bir kez daha söyle — seviyorsun!” diye ağlarım.
Gökte her biri dönen yıldızların çokluğundan kim korkar,
Ya da yılı taçlandıran çiçeklerin çokluğundan?
Beni sevdiğini söyle, sevdiğini, sevdiğini — çınlat
Bu gümüş yinelemeyi! Yalnız unutma, sevgilim,
Ruhunla, sessizlik içinde de sevmeyi beni.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

İki ruhumuz dimdik ve güçlü durduğunda,
Yüz yüze, sessizce, birbirine yaklaşırken,
Uzayan kanatların iki kıvrık ucu
Ateşe dönüşünceye kadar — yeryüzü
Bize nasıl bir kötülük yapabilir ki burada
Uzun süre mutlu kalmayalım? Düşün! Daha yükseğe çıksak,
Melekler üstümüze üşüşür, kusursuz bir şarkının
Altın küresini bırakmak isterlerdi
Derin, sevgili sessizliğimize. Kalalım
Yeryüzünde, sevgilim — insanların uyumsuz,
Ters ruh hâllerinin uzaklaşıp geri çekildiği,
Saf ruhları ayırıp onlara izin verdiği yerde:
Bir gün boyunca durup sevecek bir yer,
Çevresini karanlık ve ölüm saati sararken.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

İlk kez öptüğünde, yalnızca
Yazı yazdığım bu elin parmaklarını öptü;
O günden beri daha temiz, daha beyaz oldu elim.
Dünyanın selamlarına yavaş, melekler konuşunca
“Ah, dinle!” deyişine hızlı.
Buraya bir ametist yüzük taksaydım,
İlk öpücük kadar açık görünmezdi gözüme.
İkincisi birinciden daha yükseğe çıktı,
Alnımı aradı, yarı ıskalayıp yarı saçlarıma düştü.
Ah, ödüllerin ötesinde! Sevginin kutsayan yağıydı o,
Kutsayıcı tatlılığıyla sevginin kendi tacından
Önce geldi. Üçüncüsü dudaklarıma kondu,
Kusursuz, mor bir ihtişamla; o zamandan beri
Gururla söyledim: “Sevgilim, benim sevgilim.”

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Seni nasıl seviyorum? Sayayım yollarını.
Ruhumun ulaşabildiği derinlik, genişlik, yükseklik boyunca,
Gözün göremediği yerde varlığın sınırlarını
Ve kusursuz lütfu ararken seviyorum seni.
Her günün en sessiz ihtiyacının düzeyinde,
Güneş ışığında, mum ışığında seviyorum seni.
İnsanların hak için çabalaması gibi özgürce,
Övgüden yüz çevirmeleri gibi temizce seviyorum.
Eski kederlerimde kullandığım tutkuyla,
Çocukluğumun inancıyla seviyorum seni.
Yitirdiğim azizlerle birlikte yitirdim sandığım
Bir sevgiyle; bütün hayatımın nefesiyle,
Gülüşleriyle, gözyaşlarıyla seviyorum seni! Tanrı dilerse,
Ölümden sonra daha da çok seveceğim.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Mumum iki ucundan yanıyor;
Gece boyunca dayanmayacak;
Ama ah, düşmanlarım, ah, dostlarım —
Ne güzel bir ışık veriyor!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Çirkin evler sağlam kayanın üstünde güvenle durur:
Gelin, kum üstüne kurduğum parlayan sarayımı görün!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Çarşamba seni sevdiysem,
Peki, bundan sana ne?
Perşembe seni sevmiyorum —
Bu kadarı kesin.

Neden gelip yakınıyorsun,
Anlayamıyorum.
Çarşamba seni sevdim, evet — ama
Bundan bana ne?

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Küçük bir kederim vardı,
Küçük bir günahtan doğmuş;
Kasvetle nemlenmiş bir oda buldum,
Hepimizi içeri kapattım.
“Küçük Keder, ağla,” dedim,
“Küçük Günah, ölmek için Tanrı'ya dua et,
Ben de yere yatacağım
Ve ne kötü olduğumu düşüneceğim!”

Yazık, dindarca tasarıma —
Hiçbir işe yaramadı!
O odanın kasvetine bakılırsa,
Lamba yakılmış da olabilirdi!
Küçük Keder'im ağlamıyordu,
Küçük Günah'ım uykuya dalıyordu;
Ruhumu kurtarmak için bile tutamadım
Lütufsuz zihnimi bunun üstünde!

Öfkeyle ayağa kalktım,
Elimdeki bir kitabı aldım;
Geçen bir delikanlının hoşuna gitsin diye
Saçıma bir kurdele taktım.
“Bir şeyin önünden kaçılmaz —
Kötü bir kız oldum,” dedim;
“Ama üzülmeyi beceremiyorsam,
Sevinmem de aynı kapıya çıkar!”

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Ben, kadın olarak doğmuş ve kendi türümün
Bütün ihtiyaç ve düşünceleriyle sıkıntıya düşmüş biri,
Yakınlığının etkisiyle seni güzel bulmaya,
Bir çeşit istek duymaya itiliyorum:
Bedeninin ağırlığını göğsümde taşımak için.
Hayatın buharı öyle ince kurulmuş ki,
Nabzı durultur, zihni bulandırır,
Beni yeniden çözülmüş, ele geçirilmiş bırakır.
Ama bu yüzden, güçlü kanımın
Sendeleyen beynime bu zavallı ihanetinden ötürü,
Seni sevgiyle hatırlayacağımı ya da küçümsememe
Acıma katacağımı düşünme — açık söyleyeyim:
Bu çılgınlığı yeterli bir neden bulmuyorum
Yeniden karşılaştığımızda konuşmak için.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Çayırda çocukların sesleri duyulunca,
Tepede kahkahalar işitilince,
Göğsümde kalbim huzur bulur,
Ve başka her şey susar.

“Haydi eve gelin, çocuklarım, güneş battı,
Gecenin çiyi yükseliyor;
Gelin, gelin, oyunu bırakın, gidelim,
Sabah gökte görünene kadar.”

“Hayır, hayır, oynayalım, hâlâ gündüz,
Uyuyamayız ki;
Üstelik gökte küçük kuşlar uçuyor,
Tepelerin her yanı koyunlarla dolu.”

“Peki, peki, ışık sönene dek oynayın,
Sonra eve, yatağa gidin.”
Küçükler sıçradı, bağırdı ve güldü,
Bütün tepeler yankılandı.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Çayırda çocukların sesleri duyulunca,
Vadide fısıltılar işitilince,
Gençlik günlerim taptaze yükselir zihnimde,
Yüzüm yeşerir ve solar.

Haydi eve gelin, çocuklarım, güneş battı,
Gecenin çiyi yükseliyor;
Baharınız ve gününüz oyunla harcanıyor,
Kışınız ve geceniz ise gizlenişle.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Bak ona, tarlada bir başına,
Şu yalnız İskoç yaylası kızına!
Tek başına biçiyor, şarkı söylüyor;
Burada dur ya da usulca geç!
Yalnız kesip bağlıyor ekini,
Hüzünlü bir ezgi söylüyor;
Ah, dinle! Derin vadi
Bu sesle dolup taşıyor.

Hiçbir bülbül daha hoş ezgiler söylemedi
Arabistan kumları arasında,
Gölgeli bir yerde dinlenen
Yorgun yolcu topluluklarına;
İlkbaharda guguk kuşundan bile
Böylesine sarsıcı bir ses duyulmadı,
En uzak Hebrid adalarında
Denizlerin sessizliğini kıran.

Kimse söylemeyecek mi ne söylediğini?
Belki bu kederli ezgiler
Eski, mutsuz, uzak şeyler için akıyor,
Çok eski savaşlar için;
Yoksa daha alçakgönüllü bir şarkı mı,
Bugünün bildik bir konusu mu?
Doğal bir keder, kayıp ya da acı mı,
Yaşanmış ve yeniden yaşanabilecek?

Konu ne olursa olsun, genç kız
Şarkısı hiç bitmeyecekmiş gibi söylüyordu;
Onu çalışırken şarkı söylerken gördüm,
Orağının üzerine eğilmiş;
Hareketsiz ve sessiz dinledim;
Ve tepeye tırmanırken,
Artık işitilmeyeli çok olmuşken bile
O müziği kalbimde taşıdım.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Ayak basılmamış yollarda yaşardı,
Dove'un pınarlarının yanında;
Övecek kimsesi olmayan bir genç kız,
Seveniyse pek azdı.

Yosunlu bir taşın yanında menekşe,
Gözden yarı gizlenmiş!
Gökte bir tek yıldız parladığında
O yıldız kadar güzel.

Bilinmeden yaşadı; pek az kişi bildi
Lucy'nin artık olmadığını;
Ama o mezarında, ah,
Benim için ne büyük bir değişiklik!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Bir sevinç hayaliydi,
İlk kez gözümün önünde parladığında;
Bir anı süslemek için gönderilmiş
Güzel bir görüntü;
Gözleri alacakaranlık yıldızları kadar güzeldi,
Koyu saçları da alacakaranlık gibiydi;
Ama geri kalan her şeyi
Mayıs günlerinden ve neşeli şafaktan alınmıştı:
Dans eden bir biçim, sevinçli bir görüntü,
Aklıma girmek, şaşırtmak, yolumu kesmek için.

Daha yakından görünce onu,
Bir ruh gördüm, ama aynı zamanda bir kadın!
Ev içindeki hareketleri hafif ve özgür,
Adımları bakir bir özgürlükle dolu;
Tatlı anıların, bir o kadar tatlı vaatlerin
Buluştuğu bir yüz:
İnsan doğasının günlük azığı için
Fazla parlak ya da fazla iyi olmayan bir varlık;
Geçici kederler, küçük oyunlar,
Övgü, yergi, sevgi, öpüşler, yaşlar ve gülüşler için.

Şimdi sakin gözlerle görüyorum
Bu düzenin asıl nabzını:
Düşünceli nefes alan bir varlık,
Hayatla ölüm arasında bir yolcu;
Sağlam akıl, ölçülü irade,
Dayanıklılık, öngörü, güç ve beceri;
Asilce biçimlenmiş kusursuz bir kadın,
Uyarmak, avutmak ve yönetmek için;
Ve yine de bir ruh, hâlâ parlak,
Meleklere ait bir ışık taşıyan.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Üç yıl güneşte ve yağmurda büyüdü;
Sonra Doğa dedi ki: “Daha güzel bir çiçek
Yeryüzüne hiç ekilmedi:
Bu çocuğu kendime alacağım;
Benim olacak, ondan
Kendime ait bir hanımefendi yaratacağım.

“Sevgili çocuğuma hem yasa
Hem dürtü olacağım; benimle bu kız
Kayalarda ve ovalarda,
Yerde ve gökte, açıklıkta ve çardakta,
Ateşleyen ya da dizginleyen
Gözetici bir güç duyacak.

“Bir ceylan yavrusu kadar oyuncu olacak,
Sevinçle çayırın üzerinden
Ya da dağlara sıçrayan;
Soluk alan şifa onun olacak,
Sessiz, duyumsamaz şeylerin
Suskunluğu ve dinginliği onun olacak.

“Yüzen bulutlar ihtişamlarını
Ona verecek; söğüt onun için eğilecek;
Fırtınanın hareketlerinde bile
Görmeden edemeyecek
Sessiz bir yakınlıkla genç kızın bedenini
Biçimlendiren zarafeti.

“Gece yarısının yıldızları ona sevgili gelecek;
Kulağını birçok gizli yerde
Eğip dinleyecek,
Derelerin başıboş dans ettiği yerlerde;
Mırıldanan sesten doğan güzellik
Onun yüzüne geçecek.

“Ve canlı sevinç duyguları
Bedenini görkemli boyuna yükseltecek,
Genç göğsünü büyütecek:
Lucy'ye böyle düşünceler vereceğim,
O ve ben birlikte yaşarken,
Burada, bu mutlu vadide.”

Böyle konuştu Doğa — iş tamamlandı;
Ne çabuk bitti benim Lucy'min yolu!
Öldü ve bana bıraktı
Bu fundalığı, bu sakin ve sessiz manzarayı;
Bir zamanlar olanın anısını,
Bir daha hiç olmayacak olanın.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Güzellik içinde yürür, gece gibi,
Bulutsuz iklimlerin yıldızlı göğü gibi;
Karanlıkla aydınlığın en güzel yanları
Yüzünde ve gözlerinde buluşur:
Böylece o yumuşak ışığa dönüşür,
Göğün gösterişli gündüzden esirgediği.

Bir gölge fazla, bir ışın eksik olsa,
O adsız zarafetin yarısı bozulurdu;
Her kuzgun siyahı buklesinde dalgalanan,
Yüzünü yumuşakça aydınlatan zarafetin;
Orada, sakin ve tatlı düşünceler söyler
Yaşadıkları yerin ne temiz, ne sevgili olduğunu.

Ve o yanakta, o alında,
Öyle yumuşak, öyle sakin, ama anlamlı,
Kazanan gülüşler, parlayan renkler,
İyilik içinde geçirilmiş günleri anlatır;
Yeryüzündeki her şeyle barışık bir zihni,
Sevgisi masum olan bir kalbi!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

İkimiz ayrıldığımızda,
Sessizlik ve gözyaşları içinde,
Yarı kırılmış kalplerimizle
Yıllarca ayrı kalmak için,
Yanağın soldu, soğudu,
Öpüşün daha da soğuktu;
O saat gerçekten haber verdi
Bu zamana kalan kederi.

Sabahın çiyi
Soğukça alnıma çöktü;
Şimdi duyduğum şeyin
Bir uyarısı gibiydi.
Bütün yeminlerin bozuldu,
Adın hafife alınıyor;
Adının söylendiğini duyuyorum,
Utancını paylaşıyorum.

Yanımda senden söz ediyorlar,
Kulağımda bir ölüm çanı;
Bir ürperti sarıyor beni —
Neden bu kadar sevgiliydin?
Seni tanıdığımı bilmiyorlar,
Seni fazlasıyla iyi tanıdığımı;
Uzun, çok uzun pişmanlığını taşıyacağım,
Anlatılamayacak kadar derinden.

Gizlice buluştuk;
Sessizce üzülüyorum,
Kalbinin unutabilmesine,
Ruhunun aldatabilmesine.
Uzun yıllardan sonra
Karşılaşsam seninle,
Nasıl selamlamalıyım seni?
Sessizlik ve gözyaşlarıyla.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Helen, güzelliğin benim için
Eski Nikaia tekneleri gibi,
Kokulu bir deniz üzerinden usulca
Yorgun, yollarda aşınmış gezgini
Kendi yurdunun kıyısına taşıyan.

Çaresiz denizlerde uzun süre dolaşmışken,
Sümbül saçların, klasik yüzün,
Su perisine benzeyen duruşun beni eve getirdi;
Bir zamanlar Yunanistan olan o görkeme,
Bir zamanlar Roma olan o ihtişama.

Bak! Şu parlak pencere nişinde
Seni bir heykel gibi dururken görüyorum,
Elinde akik lamba!
Ah, Psykhe, şu bölgelerden gelen,
Kutsal Toprak olan bölgelerden!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Çok, çok yıllar önceydi,
Deniz kıyısında bir krallıkta,
Bir genç kız yaşardı orada, belki bilirsiniz
Adını: Annabel Lee;
Ve bu genç kızın başka düşüncesi yoktu
Beni sevmekten ve benden sevgi görmekten.

Ben bir çocuktum, o da bir çocuktu,
Deniz kıyısındaki bu krallıkta;
Ama sevgiden daha fazla bir sevgiyle sevdik —
Ben ve benim Annabel Lee'm;
Göğün kanatlı meleklerinin
Onu ve beni kıskandığı bir sevgiyle.

İşte bu yüzden, çok önce,
Deniz kıyısındaki bu krallıkta,
Bir buluttan rüzgâr esti, üşüttü
Benim güzel Annabel Lee'mi;
Soylu akrabaları geldi,
Onu benden alıp götürdü,
Bir mezara kapatmak için,
Deniz kıyısındaki bu krallıkta.

Cennette bizim yarımız kadar bile mutlu olmayan melekler
Onu ve beni kıskanıyordu —
Evet! İşte bu yüzden, herkesin bildiği gibi,
Deniz kıyısındaki bu krallıkta,
Gece buluttan bir rüzgâr çıktı,
Üşüttü ve öldürdü Annabel Lee'mi.

Ama sevgimiz çok daha güçlüydü
Bizden yaşlı olanların sevgisinden,
Bizden çok daha bilge olanların sevgisinden;
Ne yukarıdaki cennetin melekleri,
Ne denizin altındaki şeytanlar
Ruhumu ayırabilir hiçbir zaman
Güzel Annabel Lee'nin ruhundan.

Çünkü ay ne zaman ışıldasa düşlerini getirir
Güzel Annabel Lee'nin;
Yıldızlar ne zaman doğsa parlak gözlerini görürüm
Güzel Annabel Lee'nin;
Ve gecenin bütün akışı boyunca yanında uzanırım
Sevgilimin, sevgilimin, hayatımın ve gelinimin,
Deniz kıyısındaki o mezarında,
Denizin yanındaki o kabrinde.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Eski zamanda siyah güzel sayılmazdı,
Sayılsa bile güzellik adını taşımazdı;
Ama şimdi siyah güzelliğin sonraki mirasçısı,
Güzellikse sahte bir soydan gelmenin utancıyla lekelenmiş:
Çünkü her el doğanın gücünü üstlenip,
Çirkini sanatın ödünç ve sahte yüzüyle güzelleştirince,
Tatlı güzelliğin ne adı kaldı, ne kutsal sığınağı;
Ya kirletildi ya da itibarsızlık içinde yaşıyor.
Bu yüzden sevgilimin kaşları kuzgun siyahı,
Gözleri de onlara uyuyor, yas tutar gibi:
Güzel doğmamışken güzellikten yoksun görünmeyenlerin,
Yaratılışı sahte bir değerle karalayanların ardından.
Ama öyle güzel yas tutuyorlar, kederleri öyle yakışıyor ki,
Her dil güzelliğin böyle görünmesi gerektiğini söylüyor.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Sevgilimin gözleri güneşe hiç benzemez;
Mercan, dudaklarının kızıllığından çok daha kırmızıdır;
Kar beyazsa, onun göğüsleri esmerdir;
Saçlar tel ise, başında siyah teller büyür.
Kırmızı ve beyaz, alacalı güller gördüm,
Ama yanaklarında böyle güller görmüyorum;
Bazı kokular çok daha hoş gelir
Sevgilimin soluğundan yayılan kokudan.
Konuşmasını dinlemeyi severim; ama çok iyi bilirim,
Müziğin sesi çok daha güzeldir;
Bir tanrıçanın yürüdüğünü hiç görmediğimi kabul ederim;
Sevgilim yürürken yere basar:
Yine de, gökler şahidim, sevgimi öylesine eşsiz bulurum ki,
Sahte benzetmelerle yüceltilen bütün kadınlara denktir.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Olduğun gibi, öylesine zorbasın sen,
Güzelliği gururla zalim yapan kadınlar kadar;
Çünkü iyi bilirsin, sana tutkun kalbim için
En güzel, en değerli mücevher sensin.
Yine de, gerçekten, seni gören bazıları der ki,
Yüzünde aşkı inletecek bir güç yok;
Yanıldıklarını söyleyecek kadar cesur olamam,
Kendi kendime bunun yeminini etsem de.
Ve yeminimin yanlış olmadığından emin olmak için,
Yalnız yüzünü düşünürken çıkan bin inilti,
Birbirine eklenerek tanıklık eder:
Benim yargımda senin koyuluğun en güzel olandır.
Davranışlarından başka hiçbir şeyinde kara değilsin;
Sanırım bu karalama da oradan doğuyor.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

İşte beni tutacak Ev — bütün insanlığın beşiği;
İşte efendim ve sevgilim, işte sevgili çocuklarım;
İşte beni çevreleyen Ev, sevdiğim yuva;
Burada bulamadığım bir şeyi neden özleyeyim?

Buradayım gündüzün saatleri, gecenin saatleri boyunca;
Görev bağlarıyla bağlanmış, sımsıkı perçinlenmiş;
Âdem'den de eski görev — hizmet eden Yerli kadının
Gözlerinde bütünüyle umutsuz kabullenişi görmüş görev.

Yemek ve yemeği sunmak — gün boyu kaygım budur;
Ne, ne zaman yiyeceğiz; ne, nasıl giyeceğiz;
Eşyaları kirletmek ve temizlemek — asıl işim budur;
Kirlet, temizle, kirlet — kirlet ve yeniden temizle.

Bir düzine mesleğin işini yapıp hiçbir meslek bilmemek;
Bir Çin bilmecesi gibi tasarlamak — uydurmak, değiştirmek;
Bin ayrıntıyı, her birini bin türlü düşünmek;
Yalnız yakınımdakiler için, belki bir sevgi, belki bir övgü için.

Zihnim dar, sert, yorucu daireler içinde çiğneniyor;
Yararlı, sıradan, özel — yalnızca küçük bir arka avlu;
Ben ise Ulusların Annesiyim! Kör ve boşuna çırpınıyorlar!
Yeryüzünü çocuklarımla kaplıyorum — her birinde bir ev kadınının zihni.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Binlerce evde mutlu olan sizler,
Ya da çok çalışıp dilsiz bir huzura gömülenler;
Ruhları, yalnızca kendi sevdikleri
O küçük topluluğun hayatına bağlananlar —
Kim söyledi size bilmek ve ilgilenmek zorunda olmadığınızı
Dünyanın günahıyla ve kederiyle?

Dünyanın kederinin, küçük evlerinizde
Sizi ilgilendirmediğine mi inanıyorsunuz?
İnsanlığın ilerlemesi, insanlığın barışı için
Kaygı ve çabadan kaçmaya izniniz olduğunu mu?
Sevme gücümüzün, hayatın her alanını
Kaplayana dek genişlemesinden kaçmaya?

Bütün insan hayatının ilk görevi,
Dünyanın ilerlemesini geliştirmektir:
Doğrulukta, bilgelikte, hakikatte ve sevgide;
Siz bunu görmezden geliyorsunuz, evlerinize gizlenmiş,
Onları güvencesiz bir barışta tutmakla yetinerek,
Geri kalan her şeyi ilginizin dışında bırakarak.

Oysa siz annesiniz! Bir annenin ilgisi
Dostça bir insan hayatının ilk adımıdır;
Bütün ulusların sıkıntısız bir barışta
Birleşip dünyanın ölçüsünü yükselttiği hayatın;
Evlerde aradığımız mutluluğu,
Güçlü ve verimli sevgiyle her yere yaydığı hayatın.

Siz o büyük sevgiyi sonsuza dek
İlk adımlarında tutmakla yetiniyorsunuz;
Hayvanların eşleri, yavruları, yuvaları için
Gösterdiği kaba ilgiyle;
Onu hayata döküp, güçlü akışıyla dünyayı beslemek yerine,
Her insan çocuğu barış içinde büyüyene kadar.

Küçük ev içi huzurunuzu,
Gelişmemiş sevginizin küçük gölcüğünü koruyamazsınız;
İhmal edilmiş, aç bırakılmış, annesiz dünya
Anne ilgisinin yokluğunda çırpınıp savaşırken,
Fırtınalı, acı, kırık hayatı
Bencil evlerinizin içine vururken.

Hepimizin evleri sevinç ve barış içinde olabilir,
Kadının hayatı, zengin sevme gücüyle,
Erkeğin hayatıyla birleşip bütün dünyayı gözettiğinde.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Memnun musun, üç yıllık güzel eş?
Memnun ve hoşnut musun yaşamaktan,
Seni seven kocanın vermeyi sevdiği şeylerle,
Ve hayatını ona vermekten?

Memnun musun işinden — tek başına didinmekten,
Kirliyi temizlemekten, temizi kirletmekten;
Mutfak hizmetçisi olup kraliçe diye çağrılmaktan,
Bir mutfak ocağı tahtının kraliçesi?

Memnun musun o küçük alanda hüküm sürmekten —
Ahşap bir sarayda, çitle çevrilmiş bir toprakta;
Her yanda bol bol başka kraliçe varken,
Her biri kendi yerine bağlanmış?

Çocuklarını böyle yetiştirmekten memnun musun?
Kendin öğrenim görmemiş, eğitilmemiş, şaşkın, sıkıntılı;
Yolunun daima en iyi yol olduğundan bu kadar emin misin?
Her zaman bilebileceğinden?

Unuttun mu, bir zamanlar nasıl özlediğini,
Ateşli kızlık günlerinde büyük olmayı;
İnleyen dünyaya yardım etmeyi, devlete hizmet etmeyi,
Öylesine bilge, öylesine güçlü olmayı?

Bunun doğru yol olduğuna gerçekten inanıyor musun,
Kadının görevinin tek yolunun bu olduğuna;
Bütün kadınların böyle gözlerini kapadığını bilirken,
Bugünkü dünyayı görürken?

Daha dolu bir hayatın düşü yok mu sende?
Olduğundan daha fazlası olmanın?
Şimdi yaptıklarını çok daha iyi yapmanın,
Ama başka şeyler de yapmanın — daha çok?

Hiç sevgi kaybetmeden, büyürken keşfetmenin,
Daha soylu bir hayata girdiğinde
Daha zengin, daha tatlı bir eş,
Daha bilge bir anne olduğunu da?

Seni tutan ne? Ah, sevgilim, tahtın,
O dar yerdeki küçük kraliçeliğin,
Eski işlerin, sınırlı alanın,
Tek başına çalışman!

Aldanma! Seni tutan evlilik bağın değil,
Annelik makamının kudreti de değil;
Saatlerce süren, bencil ve kölece hizmet,
Ötesi olmayan bir hayat!

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Yunan ününün tunç devi gibi değil,
Fetheden bacakları bir karadan ötekine uzanan;
Burada, denizle yıkanmış günbatımı kapılarımızda duracak
Elinde meşaleyle güçlü bir kadın; meşalesinin alevi
Hapsedilmiş yıldırım, onun adıysa
Sürgünlerin Annesi. Işık saçan elinden
Dünyaya yayılan bir karşılama parlar; yumuşak gözleri yönetir
İki kentin çevrelediği, havayla köprülenmiş limanı.
“Eski ülkeler, efsanevi ihtişamınız sizin olsun!” diye seslenir
Sessiz dudaklarıyla. “Bana yorgunlarınızı, yoksullarınızı verin,
Özgürce soluk almaya özlem duyan, birbirine sokulmuş kalabalıkları,
Taşan kıyılarınızın sefilce dışladıklarını.
Gönderin bana bunları, evsizleri, fırtınada savrulanları;
Altın kapının yanında kaldırıyorum lambamı!”

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

İşlemeli tahtında ölümsüz Afrodit,
Zeus'un kızı, oyunlar dokuyan,
Yalvarırım, acıyla ve kederle
Ruhumu kırma, ey Kraliçe.

Ama buraya gel, daha önce olduğu gibi,
Uzaklardan sesimi işitip dinlediysen,
Babanın altın evini bırakıp
Koşulu arabanla geldiysen.

Güzel, hızlı serçeler seni çekiyordu,
Karanlık yeryüzünün çevresinde kanat çırparak,
Gökten, havanın ortasından
Hızla ulaştılar.

Ve sen, kutsanmış olan, ölümsüz yüzünle
Gülümseyerek sordun:
Şimdi başıma ne geldi, neden yine çağırıyorum,
Çılgın kalbimde en çok neyi görmek istiyorum?

“Şimdi hangi güzeli seni sevmeye çekeyim?
Kim incitiyor seni, Sappho?
Çünkü kaçsa da yakında peşinden gelecek,
Armağanları reddetse de kendisi verecek.

“Sevmiyorsa, yakında sevecek,
İstemese bile.”
Gel, yalvarırım, şimdi de,
Bu zalim kaygılardan kurtar beni;
Kalbimin gerçekleştirmek istediği her şeyi
Sen gerçekleştir,
Ve kendin benim
Yoldaşım ol.

Bu seçki için hazırlanmış Türkçe çeviri

Ah, sevgilim kırmızı, kırmızı bir gül gibi,
Haziranda yeni açılmış;
Ah, sevgilim bir ezgi gibi,
Tatlı ve uyumlu çalınmış.

Sen ne kadar güzelsen, güzel kızım,
Ben de o kadar derin âşığım;
Ve seni sevmeyi sürdüreceğim, sevgilim,
Bütün denizler kuruyana kadar.

Bütün denizler kuruyana kadar, sevgilim,
Kayalar güneşle eriyene kadar;
Seni sevmeyi sürdüreceğim, sevgilim,
Hayatın kumları akarken.

Elveda, biricik sevgilim,
Elveda, kısa bir süreliğine!
Yeniden geleceğim, sevgilim,
On bin mil uzakta olsam bile.